fbpx

Servikal Yetmezlik (Rahim Ağzı Yetmezliği)

//Servikal Yetmezlik (Rahim Ağzı Yetmezliği)

Servikal Yetmezlik (Rahim Ağzı Yetmezliği)

Servikal Yetmezlik (Rahim Ağzı Yetmezliği)

Rahmin vajinaya doğru açılan, dış dünya ile bağlantısını sağlayan boyun şeklindeki en alt kısım noktasına serviks yani rahim ağzı denilmektedir. Sağlıklı ve normal gelişen bir gebelikte rahim ağzı kapalı durumunu korur. Ancak rahim ağzının ilerleyen bir gebeliği taşıyamayacak kadar güçsüz olması, doğum başlamadan açılması ve normalden daha büyük bir açıklıkta olması durumuna “servikal yetmezlik” ya da “rahim ağzı yetmezliği” adı verilir.

 Rahim Ağzı Yetmezliğinin Sebepleri

Bu soruna sebep olan başlıca faktörler arasında rahim ağzında yapılan cerrahi işlemler ile travmalar sayılabilir. En sık görülen sebepleri arasında doğuştan gelen rahim problemleri (kısa serviks ya da bağ dokusu yapısının güçsüz olması), daha önceki normal doğumların zor geçmesi nedeniyle rahim ağzında meydana gelen yaralanmalar ve yırtılmalar, anne karnında yapay östrojen (dietilstilbestrol) kullanılmış olması, rahim içerisinde yer alan polip ve myomların çıkarılması esnasında rahim ağzının genişlemesi, vakumla ya da forseps ile doğum olayının yaşanması, özellikle ilerleyen gebelik haftalarında yapılmış kürtaj ile birden çok kürtaj yapılması gibi faktörler sayılabilir. Bunların dışında da sebebi belli olmayan rahim ağzı yetmezliği durumları da mevcuttur.

Yukarıda bahsettiğimiz cerrahi operasyonları geçiren ve sebeplerden birine sahip olan kadınlar, gebelik süresince risk altında bulunmaktadırlar. Eğer önceki gebelik öykülerinde erken su gelmesi ya da erken doğum gibi bir sorunla karşılaşılmışsa, tekrar gebe kalmadan önce jinekolojik muayene ile rahim ağzı yetmezliği konusunda sürecin iyi değerlendirilmesi gerekmektedir.

Rahim Ağzı Yetmezliği Tanısı

Genellikle rahim ağzı yetmezliği, geriye dönük konulabilen bir tanıdır. Sebebi belli olmaksızın 18. ile 22. haftalar arasında yani gebeliğin ikinci trimesterinde sonlaması durumlarında akla ilk olarak rahim ağzı yetmezliği gelmekte ve bu şekilde tanı konmaktadır. Basit bir deyişle gebelik kesesi normal süresinden önce açılır ve doğum ağrısız bir şekilde erken gerçekleşmektedir.

Jinekologlar için rahim ağzı yetmezliğinin tanısını koymak son derece kolaydır. Regl dönemi ve gebelik dışında yapılan kontrollerde rahim ağzının 8 mm altında normal bir durum kabul edilirken; 8 mm ve üzerinde olması durumunda rahim ağzı yetmezliği üzerine düşünülmesi gereklidir.

Vajinal ultrason ile rahim ağzı kontrol edilirken V, T, Y veya U şeklinde hunileştiği görülürse servikal yetmezlikten bahsedilmektedir. Bunun yanı sıra rahim ağzı uzunluğu 30 mm ise %1, 15 mm ise %50 ve 5 mm ise %85 oranında erken doğum riski bulunduğu tespit edilir.

Rahim ağzı yetmezliği normal süreçte herhangi bir bulgu vermez. En önemli tanı koyma aracı daha önceki gebelik öyküleri ve gebelik öncesinde yapılacak olan muayenelerdir. Eğer geçmişe yönelik bir gebelik öyküsü yoksa ve jinekolojik muayene esnasında 8 no’lu hepar bujisi adı verilen metal bir aparat rahim ağzından kolaylıkla geçiyorsa rahim ağzı yetmezliği tanısı koyulmaktadır.

Rahim Ağzı Yetmezliğinin Tedavisi

 Rahim ağzı yetmezliğinde yapılabilecek en iyi tedavi yöntemi cerrahi müdehale olmaktadır. Hamile kalındıktan sonra uygulanan ve serklaj denilen yöntem en bilinen ve en sık kullanılan yöntemler arasındadır. Bu işlem, rahim ağzını çevreleyen bir dikişin atılması ve bu alanın bir torba gibi büzülmesi şeklinde gerçekleşir.

Acil serklaj ve koruyucu serklaj olarak iki farklı grupta incelenen bu yöntem, gebeliğin 12. ve 14. haftalarında yapılarak, rahim ağzı açıklığıının normal düzeyde tutulmasını sağlar. Böylece erken doğum riski bertaraf edilmiş olur.

Acil Serklaj

Gebelik devam ederken özellikle 28. haftadan önce yapılan muayenelerde rahim ağzında hunileşme (bebeğin su kesesinin rahim ağzına doğru yaklaşması) meydana gelmişse ve servikal uzunluk 15 mm altında ölçülmüşse acil serklaj uygulanır. Öte yandan yine doğum henüz başlamamış olmasına rağmen eğer herhangi bir açılma ya da inceleme varsa, önceki doğum öykülerinde erken doğum bulunan gebelerde yine servikal uzunluk 20 mm ve altındaysa da acil serklaj yapılmaktadır.  Acil serklaj öncesinde gebelik yaşının, bebeğin canlı olmasının ve herhangi bir anomalisinin olup olmadığının saptanması gereklidir.

Koruyucu (Prolaktik) Serklaj

Eğer gebeliğin henüz 12. haftasında iken yapılan muayenede rahim ağzı uzunluğunun 20 mm’den daha kısa olduğu saptandıysa koruyucu serklaj uygulanır. Yine önceki gebelik öykülerinde erken doğum veya rahim ağzı yetmezliği durumları varsa, rahim filmi çekildiğinde servikal yetmezlik konusunda bulgular görülüyorsa, rahim ağzına yönelik cerrahi müdehale öyküsü varsa da koruyucu serklaj uygulanmalıdır.

Serklajın Sakıncalı Olduğu Durumlar

Bazı durumların varlığında serklaj yapmak sakıncalıdır. Özellikle aktif olarak doğum eylemi başlamışsa serklaj uygulanamaz. Bunun dışında rahimde rahimde aktif olarak bir kanama mevcutsa, su kesesi açılmışsa, fetus canlılığını yitirmişse, yaşamla bağdaşmayan bir anomali saptanmışsa ve amniyon kesesinde iltihap gibi sorunlar oluşmuşsa serklaj uygulanmamalıdır. Eğer seklaj uygulandıktan sonra bu durumlar ortaya çıkarsa dikiş alınmalı ve süreç kendi akışına bırakılmalıdır.

Serklajın Alınması

Rahim ağzı yetmezliği konulan ve serklaj uygulanan gebelerde süreç doğuma kadar sağlıkla devam etmektedir. Eğer doğum normal şekilde planlanıyorsa serklaj 37. haftada alınır ve kısa süre sonra doğum gerçekleşir. Buna karşın sezaryen doğum planlanıyorsa, dikişler sezaryenden sonra alınmaktadır. Bazı durumlarda doktorunuz diğer hamilelikler için dikişi yerinde bırakmak isteyebilir. Ancak en uygun olanı her gebelik için yeni serklaj uygulanmasıdır.

Serklajın Riskleri

Tüm cerrahi işlemlerde olduğu gibi serklaj uygulamanın da bazı riskleri bulunmaktadır. İşlem sırasında genel anesteziye bağlı sorunlar ortaya çıkabilir. Bunun dışında doğum eylemi serklaj nedeniyle dahi kendiliğinden başlayabilir. Su kesesi yırtılabilir. Eğer dikiş varken kasılmalar başlar ve fark edilemezse rahim ağzında yırtılmalar görülebilir.

Acil Durumlar

 Serklaj işleminden sonra düzenli kasılmalarınız başlamışsa derhal doktorunuz ile irtibata geçmelisiniz. Ayrıca vajinal kanamanız doktorunuzun belirttiğinden çok daha fazlaysa ve kötü kokan bir vajinal akıntınız varsa, ateşiniz 38 derece ve üzerinde seyrediyorsa, en önemlisi suyunuz gelmişse hiç vakit kaybetmeden doktorunuzu aramalısınız.

 

2019-08-06T07:09:25+00:00